Rozdział 3. Powstanie polskiej szkoły w Wapienicy



Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku przystąpiono m.in. do rozbudowy szkolnictwa. W miejscowościach sąsiadujących z Wapienicą dość łatwo udało się polskim władzom szkolnym uruchomić polskie szkoły. Inaczej jednak było w Wapienicy.

W niemieckich dokumentach wspomina się, że w 1919 roku w Cieszynie powstała Komisja Szkolna, która 31 sierpnia 1920 roku zarządziła we wszystkich gminach spisy dzieci w wieku szkolnym. Postanowiła ona, że Polacy muszą chodzić do polskich szkół, a Niemcy mogą posyłać swe dzieci do szkół niemieckich lub polskich. W Wapienicy taki spis miał miejsce na początku roku szkolnego 1920/1921, ale niewielu rodziców wyraziło chęć posłania swych dzieci do szkoły polskiej. W tej sytuacji nie mogła więc ona powstać. W końcu po wielu naciskach ówczesnego Inspektora Szkolnego – Klemensa Matusiaka – i zabiegach aktywnych Polaków mieszkających w Wapienicy utworzono w 1923 roku szkołę polską.

24 września 1923 roku Niemcy zmuszeni byli do odstąpienia jednej sali lekcyjnej w budynku szkoły niemieckiej przy obecnej ul. Jaworzańskiej. Jej kierownikiem został Franciszek Kubok. W następnym roku polska szkoła decyzją władz zostaje podniesiona do rangi szkoły trzyklasowej.

W 1925 roku rozpoczęto budowę nowego budynku dla polskiej szkoły przy obecnej ul. Międzyrzeckiej (aktualnie mieści się w nim Przedszkole nr 41), którą ukończono rok później. Placówka ta dysponowała dwiema salami lekcyjnymi oraz mieszkaniem
dla kierownika.

W 1929 roku w szkole zatrudniony został drugi nauczyciel. Spisy dzieci poprzedzały każdy rok szkolny. Od tego momentu obserwuje się systematyczny wzrost liczby uczniów w polskiej placówce. W szkole niemieckiej natomiast dochodzi do sytuacji odwrotnej i dlatego już w 1926 roku, decyzją władz szkolnych, obniżono jej stopień organizacyjny do dwuklasowego.

W roku szkolnym 1938/1939 do szkoły polskiej uczęszczało 120 uczniów, a do niemieckiej już tylko 60. Dzieci polskie nie mieszczą się w swoim budynku szkolnym i dlatego też decyzją władz szkolnych przeniesiono dwie najstarsze klasy do budynku placówki niemieckiej. Wynika z tego, że po założeniu szkoły polskiej w Wapienicy systematycznie przywracana była polskość na tym terenie.

Oprócz polskiej szkoły duże zasługi w krzewieniu polskości w Wapienicy miała Macierz Szkolna założona przez kierownika szkoły – Franciszka Kuboka. Spełniała ona funkcję dzisiejszej Rady Rodziców. Prowadziła również działalność kulturalno-oświatową, urządzała liczne przedstawienia teatralne, których reżyserami byli nauczyciele. Przychodziła na nie nie tylko ludność polska, ale i niemiecka. Macierz Szkolna prowadziła także chór i miała własną bibliotekę. W 1939 roku znajdowało się w niej 1000 książek, a zapisanych było 200 czytelników. Owocną działalność szkoły i Macierzy Szkolnej przerwała II wojna światowa.


Nauczyciele w latach 1923 – 1939


1. Franciszek Kubok

     (kierownik szkoły)

1923 – 1939

Ppor. Wojska Polskiego
zginął w Katyniu
w 1940 r.

2. Samuel Hoch

1929 – 1931

3. Jan Koziołek

1931 – 1938

4. Emilia Berek

1937 – 1939

5. Oskar Kożusznik

1938 – 1939


Ponadto uczyli:
· Hermina Wawrowa – robót ręcznych;
· Adam Szurman – religii ewangelickiej;
· księża z Bielska – religii katolickiej.